Urine verraadt veroudering van weefsels
Je hoeft geen biopsie te ondergaan om te weten of verouderde cellen zich in je lichaam ophopen. Een eenvoudige urinetest kan dat straks verraden. Dat klinkt bijna te mooi, maar het bewijs stapelt zich op.
Verouderde cellen (senescente cellen) zijn cellen die stoppen met delen maar niet afsterven. Ze hopen zich op in weefsels en sturen signalen uit die ontstekingen veroorzaken en andere cellen kunnen beschadigen. Ze spelen een rol bij tal van ziekten: van gewrichtsontsteking tot kanker en neurodegeneratie. Maar om te meten hoeveel van zulke cellen iemand heeft, was tot nu toe een weefselbiopsie nodig, een invasieve ingreep die niet geschikt is voor routineonderzoek.
Onderzoekers van het tijdschrift Nature Aging laten nu zien dat signaalmoleculen van senescente cellen meetbaar zijn in urine. De studie beschrijft hoe deze moleculen via de nieren het lichaam verlaten en zo een venster bieden op wat er in weefsels gebeurt. De methode werd getest bij mensen die behandeld werden met senolytica, middelen die senescente cellen opruimen. Na behandeling daalde het niveau van de markers in de urine, wat aantoont dat de test ook effecten van therapie kan volgen.
Een test die therapie meetbaar maakt
Dit is meer dan een diagnostische nieuwigheid. Een van de grootste problemen in het longevity-veld is dat het moeilijk te meten is of een behandeling daadwerkelijk werkt op celniveau. Bloedmarkers zijn onspecifiek. Beeldvormingstechnieken zijn duur. Een urinetest zou de drempel voor grootschalig onderzoek drastisch verlagen.
De onderzoekers benadrukken dat de techniek nog gevalideerd moet worden in grotere populaties. Ook is nog onduidelijk welke weefsels precies bijdragen aan de gemeten waarden in urine. Maar de richting is duidelijk: niet-invasieve monitoring van celveroudering wordt steeds concreter.
Wat dit betekent voor preventie
Als de test in de praktijk werkt, opent dat mogelijkheden voor vroege opsporing. Mensen zouden periodiek kunnen laten controleren of de last van senescente cellen toeneemt, vergelijkbaar met hoe je cholesterol of bloeddruk bijhoudt. Dat zou preventieve behandeling veel gerichter maken. Voorlopig is het een veelbelovend onderzoeksresultaat. Maar het is het type vondst dat de weg naar de kliniek vrij kort kan maken.