Tumoren kapen gezonde celgroei in naburig weefsel
Een tumor groeit en schaadt omliggend weefsel. Dat wisten we. Maar nu blijkt dat tumoren ook actief de vernieuwing van gezonde stamcellen in de buurt stilleggen.
Stamcellen hebben een speciale omgeving nodig om goed te functioneren: de stamcelnis (niche). Die niche stuurt signalen die bepalen wanneer een stamcel zichzelf vernieuwt en wanneer hij uitrijpt tot een gespecialiseerde cel. Dat evenwicht is essentieel voor weefselonderhoud.
In een studie met fruitvliegjes (Drosophila) ontdekten de onderzoekers dat tumoren in de eierstokken een signaalstof produceren die normaal alleen de stamcelnis aanmaakt: een eiwit van de BMP-familie. Door dat signaal na te maken, houden tumoren nabijgelegen stamcellen in een toestand van niet-differentiëren. De stamcellen rijpen dus niet meer uit tot functionele cellen.
Wat dit zegt over tumorgroei en weefselschade
Dit mechanisme legt twee dingen uit. Ten eerste hoe tumoren indirecte schade aanrichten: niet alleen door ruimte in te nemen, maar door de normale vernieuwingscyclus van gezond weefsel te verstoren. Ten tweede verklaart het waarom weefsel rondom tumoren soms sneller veroudert of slechter herstelt.
Voor verouderingsonderzoek is dit relevant omdat vergelijkbare verstoringen van de stamcelnis ook optreden bij normale veroudering, zonder dat er sprake is van kanker. Als tumoren dit mechanisme bewust activeren, kan het ook aanwijzingen geven over hoe het mis gaat bij normale veroudering van weefsels.
Van vlieg naar mens
Fruitvliegjes zijn een klassiek modelorganisme in celbiologie. Veel basale mechanismen die bij de vlieg zijn ontdekt, bleken later ook bij mensen te bestaan. Dat geeft de bevinding potentieel bredere betekenis.
De vraag is nu of vergelijkbare tumoren bij zoogdieren ook BMP-signalen gebruiken om nabijgelegen stamcellen te blokkeren. Als dat zo is, zijn er mogelijk therapeutische wegen die niet alleen de tumor aanpakken, maar ook het omliggende weefsel beschermen.
Wil je zelf verder onderzoeken?
Zoek bijvoorbeeld op: stamcelnis tumor BMP-signalering