Rug wordt ouder doordat een gen celveroudering stuurt

Lage rugpijn is een van de meest voorkomende klachten bij oudere volwassenen. Een belangrijke oorzaak is degeneratie van de tussenwervelschijven, de schokdempende kussentjes tussen de wervels. Het onderzoek, gepubliceerd in Aging Cell, beschrijft hoe het gen ZNF865 de veroudering van cellen in die schijven reguleert.

Celveroudering (senescentie) is een toestand waarbij cellen stoppen met delen, maar actief blijven. Ze sturen signaalstofjes uit die omliggende cellen ook kunnen aanzetten tot veroudering. Dit fenomeen, bekend als het senescentie-geassocieerde secretoire fenotype (SASP), beschadigt na verloop van tijd het weefsel waarin die cellen zitten.

ZNF865 als rem op celveroudering

Het gen ZNF865 bleek in dit onderzoek een remmende werking te hebben op celveroudering in tussenwervelschijfcellen. Wanneer de activiteit van dit gen daalt, verouderen die cellen sneller en produceren ze meer SASP-signalen. Dat versnelt de afbraak van de schijf. De onderzoekers beschrijven ZNF865 daarmee als een zogenaamd ‘anti-senescentie gen’.

De studie is uitgevoerd in celmodellen en biedt daarmee een mechanistisch inzicht. Of en hoe het gen bij mensen precies dezelfde rol speelt in de levende tussenwervelschijf, vraagt om verder onderzoek. De bevindingen zijn voorlopig en moeten in dierstudies en uiteindelijk klinisch onderzoek worden bevestigd.

Rugpijn als verouderingsziekte

De bevinding plaatst lage rugpijn steviger in het kader van biologische veroudering. Als celveroudering in de tussenwervelschijf aangestuurd wordt door specifieke genen, zijn er in theorie aangrijpingspunten voor behandelingen die dat proces vertragen. Dat is voor de longevity-wetenschap een relevante verschuiving: van symptoombehandeling naar het aanpakken van het onderliggende verouderingsmechanisme.

Het identificeren van ZNF865 is een vroege stap in dat traject. De weg van genbevinding tot werkzame therapie is lang, maar de richting is duidelijk.

Lees het originele artikel