Ontsteking en veroudering zijn twee kanten van hetzelfde

Dr. José Pedro Castro, onderzoeker aan het Institute for Research and Innovation in Health van de Universiteit van Porto, introduceert het concept ‘inflammatoire fideliteit’: het vermogen van het lichaam om een gezonde, gebalanceerde ontstekingsbalans te handhaven. De onderzoeker stelt dat die balans met veroudering verstoort raakt, met brede gevolgen voor gezondheid en ziekterisico.

Ontsteking die uit balans raakt

Ontsteking is op zichzelf geen probleem. Het is een noodzakelijk mechanisme om infecties te bestrijden en weefsel te herstellen. Het probleem ontstaat wanneer ontsteking chronisch wordt of onvoldoende wordt geactiveerd als dat nodig is. Castro omschrijft dit als een verlies van ‘inflammatoire fideliteit’: de precisie waarmee het immuunsysteem ontsteking opwekt en weer afremt.

Met de leeftijd verandert die precisie. Sommige ontstekingsprocessen worden actiever zonder duidelijke aanleiding, terwijl de gerichte respons op echte bedreigingen juist afneemt. In de literatuur staat dit bekende fenomeen ook wel aangeduid als inflammaging: de laaggradige chronische ontsteking die samenhangt met veroudering.

Van één eiwit naar het hele systeem

Castro’s carrière illustreert een bredere verschuiving in verouderingsonderzoek. Hij begon met het bestuderen van één eiwit in T-cellen en werkt nu met multi-omics: technieken waarmee onderzoekers tegelijk genactiviteit, DNA-methylering en eiwitprofielen van veel weefsels analyseren. Die brede blik is nodig, stelt hij, omdat veroudering niet wordt veroorzaakt door één pathway maar door een samenspel van tientallen veranderingen tegelijk.

Het concept van inflammatoire fideliteit is nog niet gepubliceerd als onderzoekspaper. Het gaat hier om een conceptuele bijdrage die Castro presenteerde op de Longevity Summit Dublin. De vraag is of toekomstige therapieën de ontstekingsbalans gericht kunnen herstellen, zonder de noodzakelijke immuunfuncties te verstoren.

Lees het originele artikel