MRI maakt collageen in het lichaam zichtbaar
Collageen is het meest voorkomende eiwit in ons lichaam, maar artsen konden het jarenlang niet zien op een MRI-scan. Dat verandert nu.
Collageen is het structuureiwit dat huid, pezen, botten en bloedvaten bij elkaar houdt. Met de leeftijd neemt de kwaliteit en hoeveelheid van collageen af. Dat draagt bij aan kwetsbaarder weefsel, stijvere gewrichten en versnelde veroudering van organen. Toch was het tot nu toe vrijwel onmogelijk om collageen direct in levend weefsel in beeld te brengen.
Onderzoekers hebben nu een methode ontwikkeld om collageen direct zichtbaar te maken via MRI (magnetische resonantiebeeldvorming). Eerder lukte dit niet, omdat de resonantiesignalen van collageen extreem kort zijn en daardoor verdwijnen voor het apparaat ze kan registreren. De studie, gepubliceerd in het tijdschrift eLife, beschrijft hoe de onderzoekers dit technische probleem hebben omzeild.
Waarom dit eerder niet lukte
Conventionele MRI werkt door watermoleculen in weefsel te meten. Collageen heeft weinig vrij water en geeft signalen af die binnen microseconden verdwijnen. Dat is veel te snel voor standaard MRI-apparatuur. De nieuwe techniek maakt gebruik van aangepaste pulssequenties, specifieke patronen van radiogolven die de scanner uitzendt, om ook die flitskorte signalen op te vangen.
Het resultaat is een driedimensionaal beeld van collageen in levend weefsel, zonder operatie of biopsie. Dat is klinisch relevant: artsen kunnen nu mogelijk in kaart brengen hoe collageen verandert bij artrose, hartziekten, fibrose of veroudering.
Betekenis voor onderzoek naar veroudering
Veroudering gaat gepaard met structurele veranderingen in de extracellulaire matrix, het netwerk van eiwitten en suikermoleculen dat cellen omgeeft en ondersteunt. Collageen is het belangrijkste bestanddeel van dat netwerk. Door veranderingen in collageen in de tijd te volgen, kunnen onderzoekers beter begrijpen hoe weefsels verouderen en wanneer die veroudering klinisch relevant wordt.
Dit is een methodologische doorbraak met brede toepassingen, van de diagnostiek van bindweefselziekten tot het meten van behandeleffecten in verouderingsonderzoek.