Mini-organen helpen het hart vaten terug groeien
Na een hartaanval sterft hartweefsel af omdat kleine bloedvaatjes verdwijnen. Grote vaten kan een chirurg vervangen, maar die microscopisch kleine vaatjes niet. Onderzoekers hebben nu een aanpak gevonden om die wel te herstellen, met behulp van kleine klompjes cellen in een laboratorium.
Onderzoekers maakten zogenoemde vasculaire organoïden: kleine aggregaten van cellen die in staat zijn nieuwe bloedvaatjes te vormen. Ze gebruikten hiervoor endothele voorlopercellen uit menselijk bloed en gladde spiercellen afgeleid van stamcellen uit menselijk beenmerg. De studie beschrijft hoe deze organoïden als een pleister op het hart van varkens met ischemische hartziekte werden aangebracht en vier weken gevolgd.
De resultaten waren bemoedigend. De hartfunctie van varkens die de organoïdpleister kregen, verbeterde ten opzichte van onbehandelde dieren. De progressie richting hartfalen werd afgeremd. Individuele cellen uit de pleister werden teruggevonden in diepere lagen van het hartweefsel, wat erop wijst dat ze actief in het hart migreren en daar mogelijk bijdragen aan vaatvorming.
Veroudering en verlies van vaatdichtheid
Wat dit relevant maakt voor veroudering is breder dan alleen de behandeling van hartaandoeningen. Verlies van microscopische bloedvaatjes (capillaire uitdunning) is een kenmerk van veroudering in veel weefsels door het hele lichaam. Spieren, hersenen en nieren verliezen met de jaren een deel van hun vaatnetwerk. Als organoïd-gebaseerde strategieën dat verlies kunnen omdraaien, opent dat mogelijkheden ver voorbij het hart.
Vooralsnog zijn de bevindingen beperkt tot een diermodel. Varkensharten lijken sterk op mensenharten, wat de vertaalwaarde vergroot, maar klinisch onderzoek bij mensen is nog niet gedaan. De onderzoekers suggereren dat dit soort aanpak op termijn ook relevant kan zijn voor andere weefsels, maar die stap is nog hypothetisch.
Waarom dit mechanistisch interessant is
De organoïden overleven meerdere weken na transplantatie. Ze bootsen genoeg van de functie van de extracellulaire matrix, het steigerstof dat cellen in weefsel bijeenhoudt, na om de overleving van getransplanteerde cellen te verhogen. Dat maakt deze aanpak mechanistisch robuuster dan eenvoudige celinfusie.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- vasculaire organoïden hartregeneratie
- capillaire uitdunning veroudering
- endothele voorlopercellen therapie