Lichaamshormonen in kaart via celresolutie-atlas

Hormonen zijn signaalstoffen die via het bloed informatie tussen organen transporteren. Ze regelen processen als groei, stofwisseling, voortplanting en het slaap-waakritme. De studie, gepubliceerd in Science, presenteert de eerste uitgebreide celresolutie-atlas van het menselijke endocriene systeem, het stelsel van klieren en cellen dat hormonen aanmaakt en afgeeft.

Met moderne eencellige RNA-sequencing-technieken (waarbij de genactiviteit van individuele cellen wordt gemeten) analyseerden de onderzoekers welke cellen welke hormonen produceren, en in welke context. Dit geeft een gedetailleerder beeld dan eerder mogelijk was: niet alleen welke organen betrokken zijn, maar welke specifieke celtypen, en hoe die celtypen van elkaar verschillen in hun aanmaakprofielen.

Relevant voor veroudering

Met het ouder worden veranderen hormoonniveaus ingrijpend. Oestrogeen, testosteron, groeihormoon en insuline-achtige groeifactor-1 (IGF-1) dalen allemaal significant. Tegelijk stijgt chronische laaggradige ontsteking, die deels wordt aangedreven door hormonale verschuivingen. Een gedetailleerde atlas van welke cellen welke hormonen aanmaken, biedt een basis om te begrijpen welke veranderingen op celniveau ten grondslag liggen aan hormonale veroudering.

Mogelijkheden voor toekomstig onderzoek

De atlas is primair een beschrijvend instrument: hij legt vast wat er is, zonder nog directe therapeutische toepassingen aan te bieden. Maar zulke kaarten zijn historisch gezien de eerste stap naar gerichte interventies. Als je precies weet welke cel een hormoon aanmaakt, kun je gerichter zoeken naar manieren om die productie te sturen of te herstellen bij veroudering of ziekte. De onderzoekers beschouwen dit als een referentiekader voor de endocrinologie van de komende jaren.

Lees het originele artikel

Zoektermen: eencellige RNA-sequencing endocrien systeem, hormonale veroudering celtype, humane celaltas orgaanbiologie