Langere vetzuren in cellen markeren veroudering bij meerdere soorten
Cellen veranderen hun vetsamenstelling naarmate ze ouder worden. Een nieuwe studie in Nature Aging laat zien dat vetzuren (de bouwstenen van vetten) langer worden bij veroudering, en dat dit patroon herkenbaar is bij wormen, vliegen én zoogdieren.
Vetten zijn niet alleen energieopslag. Ze zitten in celmembranen en bepalen hoe soepel en functioneel die membranen zijn. De lengte van de koolstofketen in een vetzuur, de zogeheten acrylketenlengte, beïnvloedt de membraanstructuur. Onderzoekers ontdekten dat die ketens stelselmatig langer worden bij het ouder worden van organismen, over verschillende weefsels en soorten heen.
Een gedeeld patroon over soorten heen
De studie, gepubliceerd in Nature Aging, bracht het lipidenprofiel van verouderende dieren in kaart. Onderzoekers vonden dat vetzuurketens langer worden bij ouder wordende wormen, muizen en hartpatiënten. Dit is niet willekeurig: een enzym genaamd Plb1 is verantwoordelijk voor het verlengen van die ketens. Wanneer onderzoekers Plb1 uitschakelden bij wormen (Caenorhabditis elegans), leefden die wormen langer dan normaal.
Dat is een sterke aanwijzing dat vetzuurverlenging niet alleen een gevolg van veroudering is, maar er ook een bijdrage aan levert. Of het ook bij hart- en vaatziekten een causale rol speelt, laat het onderzoek voorlopig open: de associatie bij hartpatiënten is observationeel.
Een nieuw verouderingsmerk
Veroudering laat sporen na op veel niveaus: in DNA, in eiwitten, in celmembranen. Deze bevinding voegt veranderingen in de vetstofwisseling toe aan dat lijstje. Het patroon van langere vetzuren is consistent over weefsels en soorten heen, wat het tot een potentieel betrouwbare biologische indicator (biomarker) maakt voor veroudering.
Of het remmen van vetzuurverlenging ook bij zoogdieren of mensen de veroudering kan vertragen, is een open vraag. Het wormonderzoek geeft richting, maar de stap naar mensen is groot. De onderzoekers stellen voor dat dit een veelbelovend mechanisme is voor verder onderzoek, geen bewezen therapie.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- vetzuurverlenging veroudering biomarker
- lipide hermodellering celmembraan veroudering
- lifespan extensie C. elegans lipidoom