JAK-STAT-signaal werkt twee kanten op bij kanker

Cellen communiceren via signaalmoleculen. Een van die routes heet JAK-STAT: een cascade waarbij activering buiten de cel een reactie binnen de cel in gang zet. Bij borstkanker is JAK-STAT al langer bekend als een route die tumorgroei bevordert. Dat maakt het een aantrekkelijk doelwit voor therapie.

Maar het onderzoek, gepubliceerd in eLife, toont een ander gezicht van dezelfde route. JAK-STAT-activering verhoogt tegelijk de reactie van het immuunsysteem op de tumor. Dat kan immuuntherapie, behandelingen die het eigen afweersysteem inzetten om kanker te bestrijden, effectiever maken.

Twee kanten van hetzelfde signaal

Dat dubbele effect heeft grote klinische gevolgen. Als artsen JAK-STAT blokkeren om tumorgroei te remmen, kunnen ze tegelijk de immuunrespons onderdrukken die de therapie juist nodig heeft. Omgekeerd: JAK-STAT actief laten kan de tumor voeden, maar ook de afweer versterken.

De onderzoekers beschrijven dit als twee gezichten van hetzelfde signaal. Welk gezicht domineert, hangt vermoedelijk af van de context: het type tumor, de fase van de ziekte, en welke andere signalen tegelijk actief zijn. Dat maakt het afstellen van JAK-STAT-therapieën ingewikkelder dan gedacht.

Implicaties voor immuuntherapie bij kanker

Voor de behandeling van kanker is dit een relevante bevinding. Immuuntherapie werkt niet bij iedereen even goed. Als JAK-STAT mede bepaalt hoe goed het immuunsysteem op een tumor reageert, dan kan het beter begrijpen van die route helpen om te voorspellen wie baat heeft bij welke behandeling.

Dit is laboratoriumonderzoek. Of de bevindingen ook in patiënten opgaan, en hoe de balans tussen tumorgroei en immuunactivering in de praktijk uitpakt, is een vraag voor klinische studies. Toch biedt het onderzoek een nuttige aanvulling op het begrip van een route die al veelvuldig wordt onderzocht als target bij meerdere kankersoorten.

Lees het originele artikel