Immuuncellen in tumoren volgen een vast patroon
Immuuncellen die diep in tumoren doordringen en zich daar organiseren, volgen over tientallen kankersoorten heen hetzelfde structurele patroon.
Sommige tumoren bevatten georganiseerde clusters van immuuncellen die lijken op de lymfeklieren elders in het lichaam. Deze structuren worden tertiaire lymfoïde structuren (TLS) genoemd. Ze zijn eerder gelinkt aan betere behandelresultaten bij bepaalde kankersoorten, maar het was onduidelijk of ze ook breder relevant zijn.
De onderzoekers brachten deze structuren in kaart in een pan-kanker analyse, een vergelijking over meerdere soorten kanker tegelijk. Ze gebruikten ruimtelijke data, waarbij de locatie van elke cel in het tumorweefsel werd vastgelegd. Het resultaat is een atlas van TLS-patronen over tientallen kankersoorten.
Structuur voorspelt uitkomst
De aanwezigheid en rijpheid van TLS bleek samen te hangen met hoe goed patiënten reageerden op behandelingen, waaronder immuuntherapie. Rijpere structuren, met een duidelijker onderscheid tussen B-cel- en T-celzones, correleerden met betere overleving. Dat patroon was zichtbaar over meerdere kankersoorten.
Dit is relevant voor veroudering omdat het immuunsysteem met de jaren minder effectief wordt in het bouwen en onderhouden van dit soort structuren. Ouderen reageren daardoor soms minder goed op immuuntherapie, ook al heeft de tumor in theorie dezelfde kenmerken als bij een jongere patiënt.
Implicaties voor therapie
Als TLS een betrouwbare voorspeller zijn van therapierespons, kunnen ze ook een doelwit worden. Behandelingen die de vorming of rijping van deze structuren stimuleren, zouden de effectiviteit van bestaande immuuntherapieën kunnen vergroten. Dat is een richting die nu actiever onderzocht wordt.
De atlas zelf is ook waardevol als referentie. Onderzoekers kunnen nu nagaan of een tumor TLS bevat, hoe rijp die zijn, en wat dat historisch heeft betekend voor vergelijkbare patiënten. Dat vergroot de mogelijkheden voor gepersonaliseerde behandeling.