Honderdjarigen hebben andere eiwitten in het bloed
Mensen die honderd jaar of ouder worden, zijn biologisch gezien geen oudere versie van tachtigers. Hun bloed vertelt een ander verhaal.
Onderzoekers analyseerden het bloedplasma van honderdjarigen en vergeleken dat met twee andere groepen: jongere gezonde volwassenen en gehospitaliseerde ouderen van tachtig tot negentig jaar. Ze vonden 583 eiwitten die bij honderdjarigen anders aanwezig zijn dan bij de andere groepen. Dat blijkt uit het onderzoek, dat gebruikmaakte van data uit de SWISS100-cohort en werd gepubliceerd in het tijdschrift Aging Cell.
Van die 583 eiwitten hadden 37 een opmerkelijk profiel. Ze leken meer op de eiwitpatronen van jongere volwassenen dan op die van andere bejaarden. Deze 37 eiwitten houden verband met vier processen: geprogrammeerde celdood, stofwisselingsroutes, de stabiliteit van weefsel buiten de cel (de extracellulaire matrix) en ontstekingsregulatie. Dat zijn precies de processen die bij veroudering onder druk komen te staan.
Niet onsterfelijk, maar anders
Honderdjarigen zijn niet immuun voor veroudering. Ze zijn kwetsbaar, ervaren veel gezondheidsproblemen en hebben een hoge sterftekans. Dat maakt hen als onderzoeksgroep juist interessant. Ze bereiken een extreme leeftijd ondanks dezelfde biologische slijtage die anderen eerder doodt. De vraag is: wat beschermt hen relatief?
De onderzoekers gebruikten een techniek die eiwitten op grote schaal meet, proteomics (ook wel eiwitprofilering) genoemd. Zo konden ze duizenden eiwitten tegelijk vergelijken. De 37 eiwitten met een jonger profiel bleken ook betrokken bij neurotrofe signalering, een proces waarbij hersencellen groeisignalen ontvangen om te overleven. Dat verband is voorlopig en vraagt om verder onderzoek, maar het geeft aanwijzingen voor een breder biologisch patroon dat langer gezond leven mogelijk maakt.
Van patroon naar doelwit
De onderzoekers vergeleken hun resultaten met een tweede, onafhankelijke proteomics-studie naar honderdjarigen. In beide studies bleken 135 eiwitten in dezelfde richting afwijkend. Dat maakt deze bevindingen robuuster dan wat eerder in afzonderlijke studies was gevonden.
Het doel van dit soort onderzoek is niet om honderd te worden per definitie, maar om te begrijpen welke biologische processen het meest bijdragen aan functionele achteruitgang. Vanuit een longevity-perspectief zijn de 37 eiwitten met een jong profiel potentieel interessante aangrijpingspunten voor toekomstige behandelingen, al is dat op dit moment nog speculatief.
Zoektermen: centenarian proteomics, extracellulaire matrix veroudering, neurotrofe signalering