Eiwit verhardt eierstokken en versnelt veroudering
Eierstokken worden met de leeftijd stijver. Dat is geen toeval: een ontstekingseiwit stuurt het proces aan. En wat dat eiwit doet, kun je mogelijk afremmen.
Naarmate vrouwen ouder worden, verandert het weefsel rondom de eiblaasjes. De bindweefsellaag (stroma) verhardt, waardoor de eierstokken minder goed functioneren. Tot nu toe was onduidelijk wat dit proces precies in gang zet. Het onderzoek, gepubliceerd in Nature Aging, wijst nu een concreet schuldige aan: het eiwit interleukine-11 (IL-11).
IL-11 is een signaalmolecuul dat betrokken is bij ontstekingsreacties en bindweefselvorming. De onderzoekers toonden aan dat de concentratie van dit eiwit in eierstokken stijgt naarmate muizen, ratten en mensen ouder worden. Dat verhoogde IL-11 zet gespecialiseerde bindweefselcellen (fibroblasten) aan om meer extracellulaire matrix aan te maken: het steunweefsel tussen cellen. Die matrix stapelt zich op, waardoor het omliggende weefsel stijver wordt.
Minder vruchtbaar door verhard weefsel
Die verharding heeft gevolgen. De eiblaasjes zitten ingekapseld in steeds stugger weefsel en kunnen zich minder goed ontwikkelen. De hormoonspiegel raakt uit balans. In oudere muizen verbeterde het remmen van IL-11 de werking van de eierstokken, herstelde de hormoonhuishouding en nam de vruchtbaarheid toe. Dat zijn voorlopige resultaten in diermodellen, maar de parallellen met menselijk weefsel zijn opvallend: ook bij vrouwen stijgt IL-11 in oudere eierstokken.
Bredere betekenis voor veroudering
IL-11 staat al langer in de belangstelling als mogelijk therapeutisch doelwit bij hart- en leverfibrose. Dit onderzoek voegt daar een nieuw orgaan aan toe. Voor een longevity-bril is dat interessant: als verharding van weefsels door IL-11 een breder patroon is in veroudering, kunnen remmers van dit eiwit in de toekomst mogelijk op meerdere plekken tegelijk ingrijpen. De onderzoekers benadrukken dat klinische toepassingen nog ver weg zijn en dat verder onderzoek nodig is om de veiligheid en effectiviteit bij mensen vast te stellen.
Het onderzoek laat zien dat eierstokveroudering niet alleen een hormonale kwestie is, maar ook een mechanische: weefselstijfheid speelt een actieve rol. Dat vergroot het begrip van hoe vrouwelijke vruchtbaarheid afneemt met de leeftijd, los van de hormoonhuishouding.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- IL-11 fibrose eierstok
- extracellulaire matrix veroudering
- ovariumstroma stijfheid