Dieronderzoek naar mensen vertalen blijft een groot probleem
Veelbelovende resultaten in dierproeven die in mensen mislukken: het is een van de grootste frustraties in de biomedische wetenschap. Maar hoe meet je eigenlijk of zo’n vertaalstap geslaagd is? Dat blijkt een stuk lastiger dan gedacht.
Onderzoekers voerden een simulatiestudie uit om negen veelgebruikte meetmethoden voor vertaalsucces te evalueren. De studie, gepubliceerd in eLife, gebruikte parameters uit een meta-analyse over aminozuursuppletie bij zwangere vrouwen als uitgangspunt. Vervolgens werden 648 scenario’s gesimuleerd, met variaties in effectgrootte, variatie tussen studies en steekproefgroottes.
De uitkomsten zijn ontnuchterend. Geen enkele methode werkte consistent goed in alle omstandigheden. De meeste methodes controleerden vals-positieve resultaten alleen adequaat als er weinig variatie was tussen studies. Zodra er meer variatie optrad, lieten ze te veel fout-positieve conclusies door. Eén methode, gebaseerd op meta-analyse, gaf juist te snel aan dat vertaling geslaagd was, terwijl de bewijskracht uit slechts één van de twee soorten stamde.
Kleine dieronderzoeken ondermijnen de vertaalkracht
Een tweede bevinding raakt direct aan longevity-onderzoek. De zogenoemde vertaalkracht, de kans op een terecht positief resultaat bij vertaling, werd sterk beperkt door de zwakste schakel. Een klein dieronderzoek met weinig statistische kracht trok de hele keten omlaag, ook als het mensonderzoek goed was opgezet. Dit verklaart gedeeltelijk waarom longevity-interventies die in muizen werken, zo zelden succesvol zijn in mensen.
De onderzoekers bevelen aan om meerdere methodes tegelijk te gebruiken en goed te kijken naar de aannames achter elke methode. De sceptische p-waarde die de totale fout van het eerste type controleert en de gewogen variant van Edgington’s methode presteerden het meest consistent, maar ook deze zijn niet universeel toepasbaar.
Een methodologisch probleem met praktische gevolgen
Dit klinkt abstract, maar de implicaties zijn concreet. Als we niet goed kunnen meten of dierresultaten vertaalbaar zijn, investeren farmaceutische bedrijven en onderzoeksinstanties in klinische studies die gedoemd zijn te mislukken. Voor longevity-interventies, waar het bewijs in mensen sowieso schaars is, is dit een urgent vraagstuk.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- translationale validiteit dierstudies
- vertaalkracht klinisch onderzoek
- sceptische p-waarde reproductie