Darmbacterie van honderdjarigen beschermt de darmwand
Mensen die honderd jaar oud worden, hebben een opvallend anders samengesteld darmmicrobioom dan de rest. Eén bacterie springt eruit: Clostridium scindens. Nieuwe experimenten bij muizen laten zien dat deze bacterie de darmwand beschermt die met het ouder worden steeds lekker wordt.
De darmwand functioneert als een filter: hij laat voedingsstoffen door, maar houdt schadelijke bacteriën en afvalstoffen buiten de bloedbaan. Bij veroudering werkt dat filter minder goed. De wand wordt doorlaatbaarder, zodat ongewenste stoffen het lichaam binnendringen en chronische ontsteking (ook wel inflammaging genoemd) aanwakkeren. Dat draagt bij aan een reeks ouderdomsziekten.
De onderzoekers analyseerden het darmmicrobioom van honderdjarigen met een netwerkbenadering, in plaats van de gebruikelijke tellingsbenadering. Ze keken niet alleen naar welke bacteriën er meer of minder aanwezig zijn, maar ook hoe bacteriën met elkaar samenwerken. Clostridium scindens bleek een zogenaamde sleutelsoort (keystone taxon) te zijn: een bacterie die het netwerk stabiel houdt, ongeacht haar eigen aantallen.
Van tryptofaan naar herstel
Hoe doet de bacterie dat precies? Clostridium scindens zet het aminozuur tryptofaan om in indol-3-azijnzuur (IAA), een stofje dat de receptor AHR in darmcellen activeert. Die activering verhoogt de aanmaak van claudine-10, een eiwit dat de verbindingen tussen darmcellen dicht houdt. Bij oudere muizen werd de doorlaatbaarheid van de darmwand meetbaar verminderd door ofwel de bacterie zelf toe te dienen, ofwel alleen het stofje IAA.
Voorzichtig optimisme
De bevindingen zijn voorlopig. De experimenten zijn uitgevoerd bij muizen, en of hetzelfde mechanisme bij mensen werkt, is nog niet aangetoond. Ook is het verschil in Clostridium scindens-aantallen bij honderdjarigen een associatie, geen bewijs van oorzakelijkheid. Voor een longevity-bril zijn de resultaten toch interessant: een specifieke bacterie die via een moleculaire route een van de vroegste drijvers van veroudering kan remmen, is een concrete aanknopingspunt voor toekomstig onderzoek naar probiotische of dieetinterventies.
De studie werd gepubliceerd in iMeta.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- intestinale barrièrefunctie veroudering
- inflammaging darmmicrobioom
- indol-3-azijnzuur AHR-signalering