Complexiteit maakt veroudering moeilijker te remmen

Een Europees onderzoeksteam, gepubliceerd in Mechanisms of Ageing and Development, stelt een theoretisch kader voor om dit probleem te verklaren. De onderzoekers redeneren dat naarmate een organisme complexer is, biologische netwerken meer onderling verbonden raken. Als je dan één schakel verandert, compenseert het systeem dat deels op andere plaatsen, waardoor het totale effect kleiner wordt.

In het wormpje C. elegans kan één mutatie in het insuline-signaleringspad (het IIS-pad) de levensduur ruwweg verdubbelen. In fruitvliegjes zijn vergelijkbare effecten kleiner en afhankelijker van omstandigheden. In muizen verlengt rapamycine, een van de meest succesvolle longevity-middelen, de levensduur met tien tot vijfentwintig procent. Dat is significant, maar niet vergelijkbaar met wat in wormen mogelijk is.

Feedback als remmende kracht

De sleutelredenering van het artikel is dat grotere netwerken meer terugkoppeling bevatten. Als je mTOR remt, corrigeert het lichaam dat via het insulinesignaleringspad dat stroomopwaarts ligt. Als je één verouderingsroute blokkeert, neemt een andere die rol deels over. In zoogdieren zijn deze compensatiemechanismen sterker dan in eenvoudige dieren. Dit verklaart ook waarom identieke interventies in muizen en mensen soms heel anders uitpakken.

Gevolgen voor longevity-onderzoek

Het model heeft praktische betekenis. Het suggereert dat enkelvoudige longevity-interventies bij mensen fundamenteel beperkt zijn in hun effect. Combinatiestrategieën die meerdere verouderingspaden tegelijk aanpakken, zouden theoretisch meer kunnen bereiken, maar dat is vooralsnog een voorspelling van het model, geen bewezen strategie. De auteurs markeren dit nadrukkelijk als een theoretisch kader, niet als een empirisch aangetoond mechanisme.

Lees het originele artikel