The Ultimate Human

Onderzoek laat inderdaad zien dat verouderingstempo sterk varieert tussen mensen en dat leefstijl, inkomen en biologische factoren een groot deel van dat verschil verklaren. Overgewicht, roken en een ongezond metabool profiel versnellen de biologische klok aantoonbaar, en de stofwisseling daalt pas echt merkbaar na je zestigste, niet automatisch daarvoor. Dat geeft steun aan het idee dat veel achteruitgang niet onvermijdelijk is. De uitspraak gaat wel verder dan het bewijs: onderzoek toont aan dat veel gezondheidsproblemen beïnvloedbaar zijn, maar niet dat ze géén natuurlijk gevolg zijn van veroudering. Het onderscheid tussen wat veranderbaar is en wat inherent aan veroudering zit, is in de wetenschap nog niet uitgemaakt.

Dat eikenbladeren galluszuur, ellagzuur en tannines bevatten, klopt. Wat je daarvan binnenkrijgt als je er thee van trekt, is de vraag: hoeveel er in het water terechtkomt is onbekend, en er is geen onderzoek dat gezondheidswinst laat zien. Veel tannines remmen bovendien de opname van ijzer.

Deze eigenschappen komen uit reageerbuisproeven met geconcentreerde extracten. Dat zegt niets over een kop thee. Bij hiv is de bewering het meest kwalijk: er is geen enkel onderzoek bij mensen dat dit ondersteunt, terwijl er wel werkzame hiv-remmers bestaan.

Klopt. Rauw eiwit bevat avidine, dat biotine zo stevig bindt dat je het niet meer opneemt. Verhitten maakt avidine onschadelijk. Daar komt bij dat je de eiwitten uit gekookt eiwit veel beter verteert dan uit rauw, ongeveer 90 tegen 50 procent.

Hier gaan twee dingen mis. Singletzuurstof is geen vrije radicaal, en het is niet de stof waar waterstofgas volgens het onderzoek op inwerkt; dat gaat over hydroxylradicalen. Verder komt vrijwel al het bewijs uit proefdieren en kleine kortlopende studies. Of waterstof bij mensen iets doet, is een open vraag, en vier uur per dag inhaleren gaat ver voorbij wat daaruit te concluderen valt.

Carotenoiden lossen op in vet, dus zonder vet in dezelfde maaltijd neemt je darm er maar een fractie van op. Dat is meermaals gemeten, onder meer met salades met en zonder dressing. Melkvet werkt daar prima voor, maar elke vetbron doet dit; olijfolie of avocado net zo goed.

Het eerste deel klopt: geiten-, schapen- en buffelmelk bevatten geen A1-beta-caseine, dus in die zin zijn ze A2. Van nature gehomogeniseerd zijn ze niet. Geitenmelk heeft kleinere vetbolletjes en mist de stof die het vet doet samenklonteren, waardoor de room er langzamer op komt. Dat is iets anders dan homogeniseren, en bij buffelmelk gaat het helemaal niet op: die is juist vetrijk en de room scheidt zich vlot.

Dat spierkracht sneller daalt dan spiermassa klopt: onderzoek laat zien dat kracht na de vijftigste zo'n 3 tot 4% per jaar achteruitgaat, wat inderdaad veel meer is dan het spiermassaverlies alleen zou verklaren. Het precieze tempo van het spiermassaverlies (0,5% per jaar, ofwel 4 tot 5% per decennium) staat niet hard te maken op basis van het beschikbare bewijs, en de exacte verhouding "twee tot vijf keer sneller" voor kracht is specifieker dan de onderzoeken ondersteunen. De richting van de uitspraak klopt dus, maar de exacte getallen zijn stelliger dan het bewijs toelaat.

Europese richtlijnen voor sarcopenie gebruiken inderdaad een drempelwaarde voor knijpkracht bij vrouwen als onderdeel van de opsporing, en onze antwoorden bevestigen dat knijpkracht een centrale rol speelt in de diagnoseroute. Maar de grenswaarden verschillen per internationale richtlijn, wat in onderzoek al voor verwarring zorgt. De specifieke waarde van 16 is daarmee niet hard te maken op basis van het beschikbare bewijs.

De richting klopt: een grote tailleomvang is een zelfstandige risicomarkeur voor vroegtijdig overlijden, diabetes en hart- en vaatziekten, los van je totale gewicht. De uitspraak gaat echter verder door precieze grenswaarden voor de verhouding middelomtrek-lengte te noemen (onder 0,5 veilig, 0,6 of hoger hoog risico), en die getallen zijn niet hard te maken op basis van het beschikbare onderzoek. Het bewijs over tailleomvang richt zich op de taille als zelfstandige maat, niet op een specifieke ratio met bijbehorende drempelwaarden.

Dat NAD+ daalt met de leeftijd en dat chronische ontsteking daarin een rol speelt, is consistent vastgesteld bij mensen en dieren. Een belangrijk mechanisme is inderdaad de toename van ontstekingsbevorderende cellen die NAD+ actief afbreken. De uitspraak schrijft dat specifiek toe aan het enzym CD38, maar dat specifieke mechanisme wordt in het beschikbare onderzoek niet bij naam uitgewerkt; de richting klopt, maar dat precieze detail is niet hard te maken op basis van huidig bewijs bij mensen.

Onderzoek laat zien dat beide processen een rol spelen bij de daling van NAD+ met de leeftijd. Toegenomen afbraak door ontstekingsbevorderende cellen is inderdaad een belangrijk mechanisme, maar ook de aanmaak neemt af, onder meer doordat eiwitten die cellulaire veroudering tegengaan minder actief worden. De uitspraak dat verminderde aanmaak géén rol speelt, gaat daarmee verder dan wat het onderzoek ondersteunt.

Uit onderzoek blijkt dat een vastgesteld testosterontekort samenhangt met gezondheidsrisico's, en dat behandeling bij mannen met een vastgesteld tekort voordelen kan hebben. Maar het tweede deel van de uitspraak gaat te ver: grote studies zoals TRAVERSE laten zien dat hartaanvallen niet vaker voorkomen bij suppletie, maar er zijn juist reële risico's op boezemfibrilleren en longembolie. Het verlagen van het risico op hart- en vaatziekten door die behandeling wordt dus niet ondersteund, en de voordelen gelden bovendien uitdrukkelijk niet voor mannen bij wie de testosterondaling alleen door veroudering of overgewicht komt.

Grote gerandomiseerde studies, waaronder de TRAVERSE-studie uit 2023, vonden bij mannen met een laag testosteron geen verhoogd risico op prostaatkanker tijdens testosterontherapie. Dat deel houdt stand. Dat de therapie bestaande prostaatkanker niet verergert is een bredere uitspraak dan het onderzoek draagt: die studies volgden gescreende mannen zonder actieve kanker, en bij mannen met prostaatkanker is het bewijs beperkt tot kleine series.

Dat getal komt nergens vandaan. Dat zoet na een tijd minder suiker sterker gaat smaken, wordt vaak gemeld en is aannemelijk, maar dat is smaakgewenning en niet hetzelfde als herstel van dopaminereceptoren. Bij mensen is die receptorgevoeligheid nooit gemeten na tien dagen zonder suiker, dus de termijn is verzonnen.

Dat suiker het opioidesysteem aanspreekt, komt vooral uit proefdieronderzoek, waar het effect duidelijk is. Bij mensen is het indirecter aangetoond, onder meer doordat een middel dat opioidreceptoren blokkeert de voorkeur voor zoet vermindert. De richting klopt dus, de stelligheid loopt vooruit op wat er bij mensen is gemeten.

Klopt. Vezels vertragen de maaglediging en vormen een laag waardoor glucose langzamer passeert, en vet vertraagt de maaglediging eveneens. Dezelfde hoeveelheid koolhydraten geeft daardoor een lagere piek. Dit is een van de best onderbouwde adviezen over bloedsuiker.

Eiwit bij het ontbijt dempt de bloedsuikerpiek en houdt je langer verzadigd; dat is goed gemeten. De precieze invulling niet. Waar de dertig gram vandaan komt, waarom het binnen een uur moet en dat het cravings later op de dag voorkomt, is nergens onderbouwd. Een redelijke gewoonte met een verzonnen getal eromheen.

Dat een drang vanzelf zakt, klopt. Een opwelling piekt en ebt weg, meestal binnen enkele minuten, en even wachten voordat je beslist is een beproefde manier om er niet in mee te gaan. Het glas water is daar geen werkzaam onderdeel van, het wachten wel. En dat tien minuten altijd genoeg zijn, is preciezer gesteld dan het is.

De darm praat inderdaad met de hersenen via de nervus vagus, dat staat vast. Dat bacterien die op suiker gedijen langs die weg je dopamine en serotonine sturen, is bij mensen niet aangetoond. Ghreline hoort sowieso niet in dit rijtje, want dat maakt je maag aan. Het meeste bewijs komt van muizen zonder darmflora, en dat laat zich niet zomaar vertalen.

Bij ratten die zich volproppen met suiker daalt het aantal dopaminereceptoren aantoonbaar. Bij mensen is dat patroon gezien bij obesitas, maar dan valt niet te scheiden wat door suiker komt en wat door het overgewicht zelf. Dat de prefrontale cortex daaronder lijdt, is een aannemelijke maar nog niet bewezen vervolgstap.