Celveroudering aanpakken vermindert ontsteking na chemo
Chemotherapie verlengd het leven bij kanker, maar beschadigt tegelijk het lichaam op manieren die lijken op versnelde veroudering. Nieuw onderzoek toont een aanknopingspunt om die schade te beperken: een moleculaire schakelaar in verouderde cellen.
Wanneer cellen stoppen met delen maar niet afsterven, spreken wetenschappers van celsenescence (verouderde cellen). Die cellen scheiden stoffen uit die chronische ontsteking aanjagen, ook wel het SASP-profiel (secretoir verouderingsassociaat fenotype) genoemd. Bij chemotherapie worden grote aantallen cellen gedwongen in deze staat, wat bijdraagt aan langdurige bijwerkingen en versnelde fysiologische veroudering.
De onderzoekers, gepubliceerd in Nature Aging, ontdekten dat de eiwitten CDK4 en CDK6, bekend als celcyclus-regulatoren, ook de ontstekingsactiviteit van verouderde cellen aansturen. Ze doen dat via een signaalketen die loopt via retinozuurreceptor alfa (RARα) en het ontstekingsmolecuul NF-κB.
Farmacologische remming werkt in modellen
Door deze CDK4/6-RARα-NF-κB-as farmacologisch te blokkeren, verminderden de onderzoekers de ontstekingsactiviteit van verouderde cellen. In diermodellen verbeterde de fysieke functie, zowel bij normale veroudering als na chemotherapie-geïnduceerde schade. Het gaat hier om proefdierexperimenten; vertaling naar de mens vergt verdere klinische studies.
CDK4/6-remmers zijn al goedgekeurde kankermedicijnen. De bevinding suggereert dat ze ook een bijwerking hebben die gunstig kan zijn: minder ontsteking vanuit verouderde cellen. Of dat klinisch relevant is, en of het veilig is deze middelen in te zetten buiten een kankerbehandeling, is nog onbekend.
Bredere context
De zoektocht naar manieren om verouderde cellen te beheersen is een actief onderzoeksterrein. Dit onderzoek verschuift de focus iets: in plaats van verouderde cellen te elimineren, richt het zich op het dempen van hun ontstekende uitstoot. Dat is een ander principe dan eerder beschreven benaderingen. Voor een longevity-bril is de combinatie van een reeds beschikbaar medicijn en meetbare functionele verbetering in modellen interessant, maar voorzichtigheid is geboden bij het extrapoleren van dierresultaten.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- CDK4/6 celsenescence ontstekingsfenotype
- NF-κB SASP verouderde cellen
- chemo-geïnduceerde veroudering fysieke functie