Bloedstamcellen verouderen, maar hun opvolgers niet
Bloedstamcellen worden met de leeftijd minder betrouwbaar. Maar er is een tussenlaag die dat verlies opvangt, en die nauwelijks veroudert. Dat suggereert nieuw onderzoek.
In het beenmerg zitten de stamcellen die alle bloedcellen produceren: rode bloedlichaampjes, witte bloedcellen en bloedplaatjes. Naarmate we ouder worden, verliezen bloedstamcellen (hematopoïetische stamcellen, HSC’s) hun vermogen om nieuwe cellen aan te maken. Dat draagt bij aan een verzwakt immuunsysteem en verhoogd tromboserisico op latere leeftijd. Maar de onderzoekers ontdekten dat niet het hele systeem in gelijke mate veroudert.
Tussen de stamcellen en de volledig gespecialiseerde bloedcellen bevindt zich een groep tussenliggende voorlopercellen (multipotente voorlopercellen, MPP’s). De studie, gepubliceerd in Stem Cell Reports, toonde aan dat jonge en oude MPP’s vrijwel identiek presteren. Ze hadden hetzelfde vermogen om bloedcellen aan te vullen, een vergelijkbare genactiviteit, een vergelijkbare celdeling en gelijke mitochondriale capaciteit, de energieproductie in de cel.
Een buffer in het beenmerg
De onderzoekers stellen dat deze voorlopercellen als buffer kunnen fungeren. Zelfs als de stamcellen bovenaan de hiërarchie steeds slechter presteren, houden de MPP’s de bloedaanmaak op peil. Dit verklaart mogelijk waarom de bloedproductie bij oudere mensen langer intact blijft dan je zou verwachten op basis van de stamcelachteruitgang alleen.
Wat betekent dit voor therapieën?
Het is nog vroeg om te weten wat deze bevinding praktisch betekent. Behandelingen die gericht zijn op het herstel van bloedstamcellen gaan er tot nu toe van uit dat die cellen de sleutelfactor zijn. Als MPP’s echter een grote rol spelen in het compenseren van stamcelverlies, dan kan het zijn dat therapieën ook dit tussenliggende niveau moeten aanpakken. De onderzoekers omschrijven drie mogelijke mechanismen waarmee MPP’s de integriteit van het bloedvormende systeem bewaren, maar benoemen ook dat verder onderzoek nodig is om deze mechanismen te bevestigen. Voor longevity-onderzoekers is de vraag nu: welke aanpak geeft het meeste voordeel, werken aan de stamcel zelf, of het versterken van de buffer?
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- hematopoïetische stamcelveroudering
- multipotente voorlopercellen beenmerg
- bloedaanmaak immunosenescence