Bloedstamcellen drijven chronische ontsteking bij veroudering
Chronische laaggradige ontsteking is een van de meest besproken kenmerken van veroudering. Maar waar komt die ontsteking vandaan? Nieuw onderzoek wijst naar bloedstamcellen.
Naarmate mensen ouder worden, verandert het bloedvormende systeem. Stamcellen in het beenmerg, die alle bloedcellen aanmaken, gaan zich anders gedragen. In een nieuwe studie, gepubliceerd in Nature Aging, laten onderzoekers zien hoe een eiwit genaamd SIRT3 hierbij een sleutelrol speelt. SIRT3 regelt de functie van mitochondria, de energiefabrieken van de cel.
Getraind maar verkeerd afgesteld
Het immuunsysteem kan ‘getraind’ raken door vroegere prikkels. Dat klinkt positief, maar bij veroudering kan die training uit de hand lopen. De onderzoekers tonen in muizen aan dat bij verlaagde SIRT3-activiteit de bloedstamcellen een zogeheten getrainde immuniteit (trained immunity) ontwikkelen die ontregeld is. Die stamcellen maken meer ontstekingsbevorderende immuuncellen aan, in het bijzonder bepaalde witte bloedcellen (myeloïde cellen).
Die ontstekingsbevorderende cellen trekken vervolgens door het lichaam en veroorzaken schade aan weefsels. In de muizen leidde dat tot meetbare achteruitgang in de werking van organen. Bovendien bleken de mitochondria in de bloedstamcellen slechter te functioneren naarmate SIRT3 minder actief was.
Van beenmerg naar lichaamsbrede ontsteking
Het interessante aan deze studie is de richting: niet een ziek orgaan dat ontsteking veroorzaakt, maar de bloedstamcellen die als bron fungeren. SIRT3 lijkt te werken als een rem op dat proces. Zonder die rem raken de stamcellen geprogrammeerd om bij elke prikkel meer ontstekingscellen te produceren dan nodig.
Of dezelfde mechanismen ook bij mensen gelden, is nog niet onderzocht. Maar de bevindingen sluiten aan bij eerder onderzoek dat bloedstamcelveroudering koppelt aan het stijgende risico op hart- en vaatziekten en andere leeftijdsgerelateerde aandoeningen. Voor een longevity-perspectief is dit relevant: als getrainde immuniteit een aanjager is van verouderingsgerelateerde ontsteking, dan biedt SIRT3 of de mitochondriale functie van stamcellen mogelijk een aanknopingspunt voor interventie. Dat is in deze studie nog niet getest.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- getrainde immuniteit veroudering
- hematopoietische stamcelveroudering ontsteking
- mitochondriale SIRT3 immuunregulatie