Afweer ruimt verouderde cellen slechter op bij ouder worden
Verouderde cellen hopen zich op naarmate we ouder worden. Dat is al langer bekend. Maar waarom het immuunsysteem ze steeds slechter opruimt, was onduidelijk. Nieuw onderzoek in Nature Aging geeft een antwoord.
Verouderde cellen (ook wel senescente cellen) zijn cellen die gestopt zijn met delen maar ook niet gewoon doodgaan. Ze blijven hangen in het weefsel en scheiden stoffen af die chronische ontsteking bevorderen. Immuuncellen, in dit geval macrofagen (een type afweercel), horen deze cellen op te ruimen. Maar bij veroudering doen ze dat steeds minder goed.
De onderzoekers ontdekten dat een specifiek opruimproces in die macrofagen zelf achteruitgaat: chaperoon-gemedieerde autofagie (het mechanisme waarmee cellen beschadigde eiwitten afbreken en hergebruiken). Als dat proces verslechtert, veranderen de senescente cellen die de macrofagen moeten opruimen óók van samenstelling. Ze worden moeilijker te herkennen en te verwijderen.
Een vicieuze cirkel bij veroudering
Dit creëert een zichzelf versterkend probleem. Hoe ouder je wordt, hoe minder goed macrofagen hun eigen opruimproces uitvoeren. Daardoor stapelen senescente cellen zich op. Die ophoping bevordert chronische ontsteking. En chronische ontsteking beschadigt op zijn beurt de werking van cellen, waaronder de macrofagen zelf.
De onderzoekers gingen verder: ze lieten zien dat het herstellen van chaperoon-gemedieerde autofagie in macrofagen de opruiming van senescente cellen verbeterde. In het laboratorium leidde dat tot minder ophoping van die cellen. Dit is een voorlopige bevinding in celmodellen en muizen, geen klinisch bewijs voor mensen.
Immuunfunctie als sleutel tot verouderd weefsel
Het onderzoek, gepubliceerd in Nature Aging, verschuift de aandacht van de senescente cel zelf naar de cel die hem hoort op te ruimen. Dat is een andere invalshoek dan de meeste onderzoeken op dit terrein, die zich richten op het direct vernietigen van senescente cellen. Hier gaat het om het versterken van het lichaamseigen opruimsysteem. Voor de longevity-wetenschap is dat relevant: het suggereert dat immuunfunctie bij veroudering niet alleen achteruitgaat, maar ook specifiek aangepakt kan worden.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- chaperoon-gemedieerde autofagie veroudering
- macrofaag senescente cel klaring
- cellulaire opruiming immuunfunctie