Verouderde B-cellen drijven reuma aan vóór de diagnose
Reumatoïde artritis begint lang voor de eerste klachten. Wetenschappers kijken nu naar wat er in de jaren daarvoor in het bloed verandert, en ze vonden een opvallende schuldige.
Een internationaal team analyseerde bloedcellen van mensen die risico lopen op reumatoïde artritis, maar de ziekte nog niet hebben ontwikkeld. De studie, gepubliceerd in Nature Aging, gebruikte single-cell multiomics: een techniek waarmee van individuele cellen tegelijk het genactiviteitsprofiel, eiwitproductie en andere kenmerken worden gemeten. Ze vonden een opvallende uitbreiding van een specifiek type B-cel, een witte bloedcel die normaal antilichamen maakt.
De gevonden B-cellen vertonen kenmerken die lijken op celveroudering (senescentie): ze zijn actief, maar gedragen zich afwijkend. Ze maken antilichamen die reageren op meerdere doelwitten tegelijk, inclusief lichaamseigen eiwitten. Dat is problematisch: het immuunsysteem valt dan in feite zichzelf aan. Bovendien activeren deze cellen ook T-cellen, een ander type afweercel, door lichaamseigen eiwitten aan hen te presenteren.
Senescentie in het immuunsysteem
Celveroudering (senescentie) is een toestand waarin cellen stoppen met delen, maar actief blijven en signalen uitsturen. In dit geval gaat het niet om weefselcellen, maar om immuuncellen zelf. Dat is een relatief nieuw inzicht: het verouderingsproces speelt zich niet alleen af in organen, maar ook in het afweersysteem.
De bevinding suggereert dat deze verouderd-lijkende B-cellen mogelijk een rol spelen in de overgang van risico naar ziekte. Of ze de ziekte daadwerkelijk veroorzaken of eerder een gevolg zijn van vroege ontsteking, is nog niet definitief vastgesteld.
Vroege interventie als perspectief
Als verouderd-lijkende B-cellen inderdaad een vroege stap zijn in de ontwikkeling van reuma, bieden ze een mogelijk aangrijpingspunt voor preventie. De onderzoekers benadrukken dat de studie observationeel is. De stap naar behandeling vraagt om verder onderzoek. Toch is het voor de longevity-wetenschap interessant dat immuuncelveroudering een ziekte lijkt voor te bereiden die we lang niet als verouderingsziekte beschouwden.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- B-cel senescentie auto-immuniteit
- single-cell multiomics immuunveroudering
- reumatoïde artritis vroege pathogenese