Rugpijn aanpakken via mitochondria in de tussenwervelschijf
Bijna iedereen krijgt er ooit mee te maken: een slijtende tussenwervelschijf die rugpijn veroorzaakt. Zelfs vóór je veertigste zijn de eerste tekenen al meetbaar. Nieuw muisonderzoek laat zien dat een specifiek eiwit in de cel de schade kan afremmen.
De tussenwervelschijven zitten tussen de wervels en geven de ruggengraat soepelheid. Met de jaren verliezen ze vocht en stevigheid. Dat proces hangt, volgens de onderzoekers, sterk samen met twee bekende verouderingsmechanismen: cellen die hun energiefabriekjes (mitochondria) slecht laten functioneren, en cellen die verouderd raken zonder af te sterven (senescentie). Die verouderde cellen scheiden ontstekingsstoffen uit die de omringende weefsels verder beschadigen.
SIRT3 als scharnierpunt
Het eiwit SIRT3 speelt een centrale rol in hoe mitochondria energie aanmaken. Bij mensen blijkt de hoeveelheid SIRT3 in de tussenwervelschijf lager naarmate de schijf verder is aangetast. In muizen leidde het uitschakelen van het Sirt3-gen tot duidelijke schijfdegeneratie, vergezeld van meer ontstekingsmediatoren en tekenen van senescentie. De mitochondria raakten verstoord, en de calciumhuishouding en de aanmaak van ATP (de energiemolecule van de cel) liepen uit de hand.
De onderzoekers identificeerden twee hub-genen, Ckm en Atp2a1, die de verbinding vormen tussen SIRT3-tekort en deze verstoringen. Daarna testten ze een stof die SIRT3 activeert, genaamd 2-APQC, in verouderde muizen. De behandelde dieren toonden herstel van mitochondriale functie, minder ontsteking en minder tekenen van senescentie in de schijven.
Wat dit betekent voor mensen
Het gaat vooralsnog om dieronderzoek. Of hetzelfde principe bij mensen werkt, is nog niet aangetoond. Wel is de correlatie tussen lage SIRT3-niveaus en schijfdegeneratie ook in humaan weefsel waargenomen, wat de relevantie vergroot. Voor de longevity-bril is het interessant dat mitochondriale disfunctie en senescentie hier niet los van elkaar staan: het verbeteren van het één lijkt het ander gunstig te beïnvloeden.
Rugpijn is een van de meest voorkomende oorzaken van arbeidsongeschiktheid wereldwijd. Een behandeling die de onderliggende schijfbiologie aanpakt in plaats van alleen de pijn te maskeren, zou een wezenlijk verschil kunnen maken. Dat blijft voorlopig een perspectief, maar het mechanisme is nu nauwkeuriger in kaart gebracht.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- mitochondriale disfunctie senescentie | SIRT3 intervertebrale schijf | cellulaire senescentie degeneratie