Lever beschermt zichzelf via een suikermechanisme bij leverziekte
Niet alle immuuncellen in de lever doen hetzelfde werk.
De lever bevat twee typen immuuncellen die macrofagen worden genoemd. De eerste soort, de zogenaamde Kupffer-cellen, zijn al aanwezig vanaf de embryonale ontwikkeling. Ze houden de lever gezond en beschermen tegen ontstekingen. De tweede soort groeit aan vanuit circulerende bloedcellen en dringt de lever binnen wanneer er ziekte is. Die tweede soort draagt juist bij aan schade.
Chi3l1 als sleutelregelaar
Bij de leveraandoening MASLD (metabole steatotische leverziekte, ook bekend als vette lever door metabole oorzaken) worden de beschermende Kupffer-cellen langzaam verdrongen door de schadelijke bloedcelmacrofagen. Waarom dat zo gaat, was onduidelijk. De onderzoekers, die hun bevindingen publiceerden in eLife, identificeerden een eiwit genaamd Chi3l1 (chitinase 3-like 1) als sleutelspeler.
Dat eiwit blijkt glucose (bloedsuiker) direct te binden en zo de opname ervan in de cel te remmen. Kupffer-cellen zijn sterk afhankelijk van glucose als energiebron. Wanneer Chi3l1 actief is, worden die cellen beschermd tegen energiestress. Zonder Chi3l1 sterven de Kupffer-cellen bij metabole stress sneller af, waarna de schadelijke macrofagen het overnemen. Dat verergert de leverziekte aanzienlijk.
Celtype-specifiek effect
Opvallend is dat dit effect celtype-specifiek is. De bloedcelmacrofagen zijn minder afhankelijk van glucose en worden nauwelijks beïnvloed door Chi3l1. Dat maakt het eiwit een potentieel aantrekkelijk therapeutisch aangrijpingspunt: een behandeling gericht op Chi3l1 in Kupffer-cellen zou in theorie de beschermende cellen kunnen behouden zonder de schadelijke te versterken.
De studie is uitgevoerd in muizen. Of de bevindingen ook gelden voor mensen met MASLD, moet vervolgonderzoek uitwijzen. Metabole leverziekte is wereldwijd een van de snelst groeiende leverziekten, mede door de stijgende prevalentie van obesitas en type 2-diabetes.
Zoektermen: hepatische macrofagen MASLD metabole regulatie, Kupffer-cellen glucosemetabolisme leverziekte, Chi3l1 macrofaag celoverleving