Hoe meten we biologische slijtage van het lichaam?
Iedereen kent het begrip stress. Maar hoe meet je hoeveel slijtage het lichaam ervan heeft? Wetenschappers proberen dat al jaren te vangen in één getal. Het blijkt verrassend moeilijk.
Het concept heet allostatic load, vrij vertaald: de cumulatieve slijtage die het lichaam oploopt door aanhoudende belasting. Het idee is intuïtief aantrekkelijk. Een lichaam dat jarenlang veel stress heeft doorstaan, functioneert anders dan een lichaam dat dat niet heeft gedaan. Maar hoe meet je dat concreet? De onderzoekers stellen opnieuw een definitie en meetmethode voor, en dat is precies het probleem: het is inmiddels de zoveelste poging.
Het veld heeft tientallen varianten van allostatic load-scores ontwikkeld. De ene gebruikt bloeddruk, cortisol en ontstekingsmarkers. De andere voegt daar slaapkwaliteit en hartslagvariabiliteit aan toe. Weer een andere richt zich op hormoonprofielen. Elke definitie meet iets echts, maar de scores correleren slecht met elkaar. Dat maakt vergelijking tussen studies bijna onmogelijk.
Meten is definiëren
Dit debat lijkt technisch, maar raakt aan iets fundamenteels. In de verouderingswetenschap geldt hetzelfde voor biologische leeftijd: iedereen gebruikt de term, maar de concrete maten lopen sterk uiteen. Epigenetische klokken, eiwitprofielen, metabolieten en fysiologische metingen geven allemaal andere antwoorden. Allostatic load is een microkosmos van dat bredere probleem. De meetmethode is in feite de definitie.
Waarom het toch uitmaakt
Ondanks de verwarring is het concept niet nutteloos. Studies laten consistent zien dat hogere allostatic load-scores samenhangen met slechtere gezondheidsuitkomsten op latere leeftijd, ongeacht de precieze meting. Dat wijst erop dat er iets reëels wordt gemeten, ook al is de operationalisering onvoldoende gestandaardiseerd. Voor de longevity-wetenschap is het relevant: als we interventies willen evalueren die slijtage van het lichaam verminderen, hebben we betere, reproduceerbare maten nodig. Zolang die ontbreken, blijft het lastig om te weten of een behandeling echt werkt.