Hartweefsel verstijft via één vergeten receptor
Hartfibrose is een van de gevaarlijkste gevolgen van hart- en vaatziekten: het weefsel verliest zijn soepelheid en het hart pompt minder goed. Onderzoekers hebben nu een signaalroute gevonden die dit proces aanstuurt via een receptor waaraan tot nu toe weinig aandacht werd besteed.
Als het hart beschadigd raakt door een infarct of langdurige hoge bloeddruk, reageert het lichaam met littekenvorming. Fibroblasten (bindweefselcellen in het hart) worden actief en produceren grote hoeveelheden bindweefsel. Op korte termijn is dat beschermend. Op lange termijn maakt het het hartweefsel stijver, wat de pompfunctie verslechtert en kan leiden tot hartfalen. Behandelingen die dit proces remmen, zijn nog beperkt.
Een ongewone receptor in het middelpunt
Het onderzoek, gepubliceerd in Science, identificeert een atypische G-eiwit-gekoppelde receptor (een type receptor op het celoppervlak dat signalen van buiten naar binnen de cel doorgeeft) als centrale speler in het proces van hartfibrose. Atypische receptoren in deze klasse zijn minder bestudeerd dan de klassieke varianten. Toch blijken ze een specifieke rol te spelen bij het activeren van fibroblasten en het aansturen van bindweefselproductie in het hart.
Onderzoekers lieten zien dat het blokkeren van deze receptor in diermodellen de vorming van littekenweefsel verminderde zonder andere hartfuncties te verstoren. Dat is een belangrijke bevinding: veel eerdere pogingen om hartfibrose te behandelen hadden ongewenste bijwerkingen op het hartritme of de bloeddruk. Of deze receptor ook bij mensen op dezelfde manier werkt, moet nader onderzoek uitwijzen.
Relevantie voor verouderend hartweefsel
Hartfibrose is niet alleen een gevolg van een infarct; het treedt ook op bij normaal verouderen. Ouder wordend hartweefsel wordt stelselmatig stijver, wat bijdraagt aan de hogere kans op hartfalen op latere leeftijd. Vanuit een longevity-perspectief is het interessant dat hier een moleculaire rem op fibrose is gevonden die mogelijk ook bij leeftijdsgerelateerde veranderingen relevant is. Dat is echter een interpretatie die verder onderzoek vereist.
Zoektermen om zelf verder te zoeken: hartfibrose G-eiwit receptor | cardiale fibroblasten activatie | myocardiale stijfheid veroudering