Geblokkeerd eiwit helpt nieren zichzelf te herstellen
Een geneesmiddel dat ooit werd ontwikkeld om het hart te herstellen na een infarct, blijkt ook de nier te helpen na schade.
Onderzoekers ontdekten dat het eiwit ENPP1 een sleutelrol speelt in het belemmeren van nierregeneratie na beschadiging. Een beschadigde nier produceert dit eiwit, dat vervolgens een keten van stofwisselingsprocessen verstoort in de beschadigde cellen. Het gevolg: de energieproductie hapert en het herstel stagneert. Door ENPP1 te blokkeren met een experimenteel middel (AD-NP1, een monoklonaal antilichaam) kon herstel worden versneld en littekenvorming worden verminderd bij muizen. Dat blijkt uit het onderzoek, dat werd beschreven via een samenvatting van UCLA-onderzoek.
Een monoklonaal antilichaam is een in het laboratorium gemaakt eiwit dat specifiek één doelwit herkent en blokkeert, vergelijkbaar met hoe het immuunsysteem ziekteverwekkers neutraliseert. AD-NP1 richt zich uitsluitend op ENPP1 en laat andere eiwitten ongemoeid.
Van hart naar nier
AD-NP1 werd oorspronkelijk ontwikkeld voor gebruik na een hartinfarct. Eerder onderzoek had aangetoond dat het ENPP1 in hartweefsel blokkeert, waardoor het hart beter herstelt. De nieuwe bevinding dat hetzelfde mechanisme ook in nierweefsel werkt, opent de vraag of het middel bredere toepassingen kan hebben.
In de muisstudie kregen de dieren een dieet dat giftig is voor de nieren, of medicijnen die nierschade veroorzaken. Na vier weken waren de tekenen van nierfalen bij muizen zonder ENPP1 aanzienlijk lager dan bij controledieren. Het middel ontvangt inmiddels goedkeuring van de Amerikaanse geneesmiddelenwaakhond FDA voor een fase 1-studie bij mensen, gericht op hartschade.
Voorzichtigheid is geboden
De bevindingen zijn nog uitsluitend gebaseerd op dieronderzoek. Of het middel ook bij mensen nierschade kan herstellen, is onbekend. Bovendien is de vraag of ENPP1-blokkade ook werkt bij geleidelijke, chronische nierschade, die kenmerkend is voor veroudering, nog niet beantwoord. Dat zou een andere situatie zijn dan acute schade na een giftig dieet. Vervolgonderzoek moet uitwijzen of het mechanisme ook daar een rol speelt.
Zoektermen: ENPP1 remming orgaanregeneratie, monoklonaal antilichaam nierherstel, orgaanfibrose veroudering