Dr Rangan Chatterjee

Meerdere grote gerandomiseerde studies laten inderdaad een bescheiden geheugenvoordeel zien van een dagelijkse multivitamine bij oudere volwassenen, en het genoemde getal van "twee jaar" valt binnen de bandbreedte die het onderzoek rapporteert (twee à drie jaar minder achteruitgang). Maar de uitspraak is te breed geformuleerd: het effect lijkt vooral op te treden bij mensen met een risico op voedingstekorten of een hartziekte in de voorgeschiedenis, niet bij goed gevoede ouderen in het algemeen. Bovendien komen de positieve bevindingen grotendeels uit één onderzoeksprogramma, en is onafhankelijke bevestiging nog nodig voordat je dit als vaststaand kunt presenteren.

Bloeddruk verlagen verkleint aantoonbaar het risico op beroertes en hart- en vaatgebeurtenissen, en onbehandelde hoge bloeddruk op middelbare leeftijd verhoogt de kans op dementie later duidelijk. Maar dat een verlaging van ongeveer tien punten systolische bloeddruk leidt tot een aanzienlijke daling van het dementierisico is niet hard te maken op basis van het beschikbare onderzoek. De richting is aannemelijk, het causale bewijs specifiek voor dementie is nog niet waterdicht, en een precies getal zoals tien punten koppelen aan een effect op dementie gaat verder dan wat de studies laten zien.

Onderzoek laat zien dat een dieet rijk aan gefermenteerde voeding de diversiteit van het darmmicrobioom kan vergroten en ontstekingsmarkers kan verlagen, en er zijn gerandomiseerde studies die dat ondersteunen. De richting van de uitspraak klopt dus, maar het bewijs komt voornamelijk uit kleinere studies en geldt niet voor elk gefermenteerd product even sterk. Bovendien is de precieze termijn van acht weken niet hard te maken op basis van het beschikbare onderzoek, en gelden de sterkste resultaten vooral voor kefir en yoghurt, niet voor alle gefermenteerde voeding zonder onderscheid.

Voor herhaald antibioticagebruik laat onderzoek zien dat het de darmmicrobiota verstoort en daarmee immuunfuncties kan aantasten, maar een bewezen oorzakelijk verband met bredere immuungerelateerde aandoeningen op latere leeftijd is er nog niet. Over flesvoeding en keizersnede als risicofactor voor immuungerelateerde aandoeningen is in het beschikbare onderzoek niets te vinden, dus die twee onderdelen van de uitspraak zijn niet te beoordelen. De richting voor antibiotica klopt gedeeltelijk, maar de uitspraak presenteert alle drie de factoren stelliger en breder dan het bewijs rechtvaardigt.