Chemo op jonge leeftijd veroudert de lever

Platina-gebaseerde chemotherapie, met name cisplatine en carboplatine, redt levens. Bij kinderen met leverkanker (hepatoblastoom) steeg de vijfjaarsoverleving hierdoor van twintig naar meer dan tachtig procent. Maar de keerzijde is dat deze middelen werken door DNA te beschadigen, ook in gezonde cellen. De studie, gepubliceerd in Science, brengt nu in kaart hoe ingrijpend die schade is in de lever van kinderen die de behandeling ondergingen.

De onderzoekers analyseerden levercellen van kinderen die cisplatine of carboplatine hadden gekregen. Ze vonden uitgebreide en specifieke mutatiepatronen in het DNA, een soort moleculaire vingerafdruk van de chemotherapie. Die patronen zijn deels vergelijkbaar met mutatiepatronen die bij normale veroudering van levercellen optreden, maar dan versneld en in grotere aantallen aanwezig.

Risico op nieuwe tumoren later

Somatische mutaties (DNA-veranderingen in lichaams­cellen die niet worden doorgegeven aan nageslacht) hopen zich normaal op in de loop van een leven. De bevinding suggereert dat kinderen na platinum-chemotherapie in hun lever al met een grote mutatielast starten. Dat kan, zo benadrukken de onderzoekers voorzichtig, op langere termijn het risico verhogen op nieuwe tumoren. Of dat inderdaad zo is, en in welke mate, is nog niet duidelijk uit deze studie.

Balans tussen baat en risico

Voor een longevity-bril is dit een belangwekkende bevinding: kankerbehandeling die levens redt, kan de biologische leeftijd van een orgaan versneld optrekken. Dit verandert vooralsnog niets aan het gebruik van deze behandelingen, want de alternatieve zijn vaak slechter. Maar het onderstreept waarom langetermijnopvolging van overlevenden van kinderkanker zo belangrijk is. De bevindingen zijn voorlopig en gelden voor de specifieke groep kinderen in dit onderzoek.

Lees het originele artikel