Bloedtest leest verouderde cellen per weefsel uit
Verouderde cellen stapelen zich op in ons lichaam en veroorzaken schade. Tot nu toe was het nauwelijks mogelijk om te meten welke weefsels het zwaarst getroffen zijn. Een nieuwe aanpak via een simpele bloedtest brengt dat voor het eerst in kaart.
Verouderde cellen, ook wel senescente cellen genoemd, zijn cellen die stoppen met delen maar niet afsterven. Ze scheiden een mix van ontstekingsbevorderende stoffen uit die omliggende weefsels aantasten. Die combinatie van uitgescheiden stoffen wordt het SASP (secretory associated senescence phenotype) genoemd. Naarmate we ouder worden, hopen senescente cellen zich op in vrijwel alle organen.
Cel-specifieke handtekeningen in het bloed
Onderzoekers ontdekten dat verschillende typen verouderde cellen hun eigen unieke eiwitcocktail uitscheiden. Die cel-specifieke handtekeningen zijn meetbaar in het bloed. De onderzoekers analyseerden data van 1.275 deelnemers uit de Baltimore Longitudinal Study of Aging en 997 deelnemers uit de Italiaanse InCHIANTI-studie.
De eiwitpatronen die horen bij senescente cellen bleken beter te voorspellen dan willekeurige andere circulerende eiwitten. Ze hingen samen met loopsnelheid, hoge bloeddruk en biologische leeftijd. Daarmee overtroffen ze in deze studie andere meetwaarden op meerdere klinische parameters.
Waarom dit relevant is voor veroudering
Het vermogen om per weefseltype te meten hoeveel senescente cellen er aanwezig zijn, is waardevol voor meerdere redenen. Ten eerste kan het helpen beter te begrijpen welke organen het snelst verouderen bij een individu. Ten tweede biedt het een potentieel meetinstrument voor therapieën die specifiek verouderde cellen aanpakken, de zogenoemde senolytica. Tot nu toe ontbrak een betrouwbare, niet-invasieve meetmethode om te zien of zo’n therapie werkt.
De auteurs benadrukken dat dit werk een eerste stap is. De bevindingen zijn veelbelovend, maar er zijn nog meer validatiestudies nodig voordat deze test klinisch ingezet kan worden. Bovendien zijn de gemeten eiwitten afkomstig uit een breed scala aan celtypes, wat de interpretatie complex maakt.
Voor de longevity-wetenschap markeert dit onderzoek een interessant richtpunt: het idee dat veroudering niet uniform verloopt door het hele lichaam, maar weefsel voor weefsel meetbaar is via bloed.
Zoektermen: cellulaire senescentie bloedmarkers, SASP eiwitprofiel weefsel, senotype-specifieke veroudering