Stamceltherapie werkt, maar nog niet betrouwbaar genoeg
Stamceltherapieën worden wereldwijd aangeboden, ook in klinieken die weinig regulering kennen. Ze kunnen chronische ontsteking tijdelijk verminderen. Maar consistente resultaten blijven uit, en dat is een probleem.
Stamcellen zijn ongespecialiseerde cellen die zich kunnen ontwikkelen tot verschillende weefseltypes. In de regeneratieve geneeskunde is het doel om beschadigd of verouderd weefsel te herstellen via infusies of injecties met zulke cellen. De onderzoekers beschrijven in een overzichtsartikel in het tijdschrift Biomedicines wat de huidige stand van zaken is: stamceltherapie kan bij een deel van de patiënten de chronische laaggradige ontsteking verminderen die kenmerkend is voor veroudering, maar de effecten duren doorgaans slechts enkele maanden en variëren sterk van persoon tot persoon.
Een structureel probleem is dat cellen gevoelig zijn voor kleine verschillen in hoe ze worden gekweekt. Als de omstandigheden tijdens de kweek afwijken, gedragen cellen zich anders. Bovendien geldt dat cellen die te lang zijn opgekweekt, kenmerken gaan vertonen van senescentie: een toestand waarin cellen stoppen met delen en signalen uitsturen die omliggend weefsel kunnen beschadigen. In een therapie die bedoeld is om te verjongen, zijn zulke verouderde cellen juist schadelijk.
Groot verschil tussen klinieken en landen
De studie maakt onderscheid tussen twee werelden. In gereguleerde geneeskundige systemen, zoals in Europa en de VS, is slechts een beperkt aantal stamceltherapieën officieel goedgekeurd. Buiten die systemen biedt de medische toerisme-industrie een breed palet aan therapieën aan, met weinig controle op kwaliteit of protocollen. Resultaten zijn daardoor moeilijk te vergelijken en vaak onbetrouwbaar.
De auteurs wijzen op een breed scala aan aandoeningen waarvoor stamceltherapie wordt onderzocht: van neurologische en hart- en vaatproblemen tot oogziekten, gewrichtsklachten en kanker. Voor de meeste toepassingen geldt dat de resultaten in klinische studies inconsistent zijn en de reproduceerbaarheid tekortschiet.
Wat is er nodig voor echte vooruitgang?
Standaardisatie van kweekprotocollen is een eerste vereiste, aldus de auteurs. Daarnaast moet beter worden bijgehouden in welke mate cellen al senescentie vertonen voordat ze worden toegediend. Tot die standaarden er zijn, blijft de kloof tussen de belofte van stamceltherapie en de klinische praktijk groot. Voor iemand die overweegt een behandeling te ondergaan, is kritisch vragen naar de wetenschappelijke onderbouwing dan ook meer dan verstandig.
Wil je zelf verder onderzoeken? Gebruik dan de volgende zoektermen in Google Scholar of PubMed:
- stamceltherapie senescentie klinische variabiliteit
- regeneratieve geneeskunde weefselreparatie
- mesenchymale stamcellen chronische ontsteking