B-cellen herprogrammeren hun stofwisseling bij activatie
Wanneer het immuunsysteem een indringer detecteert, reageren B-cellen niet alleen met antilichamen. Ze veranderen ook radicaal hun stofwisseling. Nieuw onderzoek brengt dat herprogrammeringsproces voor het eerst gedetailleerd in kaart.
B-cellen zijn de immuuncellen die antilichamen produceren. In rust zijn ze weinig actief en verbruiken ze weinig energie. Zodra een activatiesignaal binnenkomt, moeten ze snel gaan delen en grote hoeveelheden eiwit aanmaken. Dat vraagt om een volledig andere energiehuishouding.
Onderzoekers gebruikten kwantitatieve eiwitanalyse (proteomics) om te meten welke eiwitten er in muizen-B-cellen toenemen na activatie via een bacterieel signaalmolecuul (lipopolysaccharide, LPS). De uitkomst was verrassend uitgebreid. Niet alleen nam de productie van eiwitten voor energiewinning toe; de cellen verhoogden ook sterk de opname van aminozuren en de aanmaak van cholesterol.
Aminozuren en cholesterol als bouwstenen
Die twee processen hangen samen. Cholesterol is nodig voor de opbouw van celmembranen bij celdeling. Aminozuren zijn de bouwstenen van de antilichamen zelf. De studie laat zien dat B-cellen specifieke transporteiwitten aanmaken om aminozuren sneller naar binnen te halen. Tegelijk schakelen ze een reeks enzymen in voor de eigen cholesterolsynthese, in plaats van cholesterol van buiten de cel te importeren.
Dit onderscheidt B-cellen van sommige andere immuuncellen die bij activatie juist sterk afhankelijk worden van externe nutriënten. B-cellen bouwen hun eigen aanvoer op.
Relevantie voor veroudering en immuunfunctie
Bij veroudering neemt de slagkracht van B-cellen af. Ze reageren trager op infecties en produceren minder effectieve antilichamen. Of dat deels komt doordat het stofwisselingsherprogrammering minder goed verloopt, is nog een open vraag. Maar de gedetailleerde kaart van wat er in gezonde cellen gebeurt, geeft onderzoekers een referentiepunt om te vergelijken met verouderde cellen.
De bevindingen kunnen op termijn ook relevant zijn voor de ontwikkeling van vaccins en immuuntherapieën, waarbij het stimuleren van B-celactivatie een centrale rol speelt.
Wil je zelf verder onderzoeken?
Zoek bijvoorbeeld op: B-cel stofwisseling immuunactivatie