Oxidatieve stress verergert staar door één receptor
Cataract, oftewel de vertroebeling van de ooglens, is een van de meest voorkomende oorzaken van leeftijdsgerelateerd gezichtsverlies. Onderzoekers hebben nu een specifieke receptor en een bijbehorend eiwit geïdentificeerd die het proces verergeren wanneer er oxidatieve stress optreedt. Dat biedt aanknopingspunten voor een mogelijke behandeling zonder operatie.
De ooglens bestaat voor een groot deel uit lensepitheel-cellen. Die cellen beschermen de transparantie van de lens. Bij veroudering stapelen beschadigde eiwitten zich op in die cellen, mede door oxidatieve stress, een toestand waarbij schadelijke reactieve zuurstofverbindingen meer schade aanrichten dan het lichaam kan herstellen.
Het nieuwe onderzoek identificeert een receptor die actief wordt bij oxidatieve stress en vervolgens een eiwit activeert dat de normale werking van lensepitheel-cellen verstoort. Die cascade versnelt de vertroebeling van de lens. Zonder deze receptor en het bijbehorende eiwit verloopt het proces trager.
Potentieel doelwit voor niet-chirurgische therapie
Dit mechanisme is volgens de onderzoekers een potentiële basis voor nieuwe medicatie. Nu is operatie de standaard aanpak: de vertroebelde lens wordt vervangen door een kunstlens. Dat werkt goed, maar brengt risico’s mee, met name voor oudere patiënten. Een behandeling die het proces vertraagt of stopt zonder chirurgie, zou een aanzienlijke verbetering zijn.
Regeneratieve geneeskunde, het herstellen of vervangen van weefsel via biologische middelen in plaats van chirurgie, is daarbij het bredere doel. De identificatie van dit specifieke eiwit en receptor is een vroege stap in die richting. Van ontdekking in het lab naar werkzame therapie is nog een lange weg.
Verbinding met brede verouderingsbiologie
Oxidatieve stress bij veroudering raakt niet alleen de ooglenzen. Hetzelfde mechanisme speelt een rol bij neurodegeneratie, veroudering van de huid en verminderde immuunfunctie. Het feit dat één receptor zo’n specifieke rol heeft in dit proces, maakt de bevinding relevant buiten de oogheelkunde alleen. Of remming van deze receptor veilig is in andere weefsels, moet verder onderzoek uitwijzen.