Leefstijl verklaart slechts deel van de gezondheidskloof bij ouder worden

Roken, alcohol, beweging, dieet: al deze gewoonten samen verklaren slechts een vijfde van het verschil in sterftekans tussen mensen met een lage en hoge sociaaleconomische status. Voor gezond ouder worden (gemeten aan fysiek, cognitief en mentaal functioneren) was het aandeel van leefstijl nog kleiner. De onderzoekers gebruikten een statistische techniek genaamd mediatieanalyse om dit uit te pluizen.

Wat leefstijl wél en niet verklaart

De studie volgde 33.541 volwassenen van 65 jaar en ouder in 23 Chinese provincies over twintig jaar. Deelnemers werden ingedeeld in drie groepen op basis van opleiding, financiële situatie en beroep. Mensen met de laagste status hadden 25 procent meer kans op overlijden en 46 procent meer kans op ongezond ouder worden. Een gezonde leefstijl medieerde respectievelijk 20,5 en 16,4 procent van die kloof.

Dat betekent: de overgrote meerderheid van het verschil blijft onverklaard door leefstijl alleen. Andere factoren spelen waarschijnlijk een grotere rol. Denk aan blootstelling aan luchtvervuiling, minder toegang tot medische zorg, of meer contact met infectieziekten. Maar die factoren zijn in deze studie niet direct gemeten.

Wat mediatieanalyse ons wel en niet vertelt

Mediatieanalyse (een statistische methode die probeert te achterhalen via welk tussenliggend mechanisme twee factoren samenhangen) geeft inzicht, maar geen bewijs van oorzakelijkheid. De studie laat niet zien dat leefstijl de oorzaak is van de resterende gezondheidskloof, alleen dat het een beperkt deel ervan statistisch medieert.

Voor beleid is dit relevant: wie de gezondheidsverschillen tussen arm en rijk wil verkleinen, kan niet alleen op leefstijlinterventies vertrouwen. Structurele ongelijkheid lijkt een groter deel van de kloof te verklaren dan individueel gedrag. De studie is uitgevoerd in China; of de bevindingen direct vertaalbaar zijn naar andere landen, is niet zeker.

Lees het originele artikel