Verplaatst DNA in cellen drijft ouderdomsontsteking aan
In verouderende cellen raakt DNA op de verkeerde plek. Het afweersysteem herkent dat als een aanval van buitenaf en slaat alarm.
DNA en RNA horen thuis in de celkern en in de mitochondriën (de energiefabriekjes van de cel). Naarmate cellen verouderen, raken ze slechter georganiseerd. Stukjes DNA en RNA belanden in het cytosol, de vloeistof die de rest van de cel vult. Eiwitten in het cytosol die normaal virussen en bacteriën opsporen, reageren op deze misplaatste fragmenten alsof er een infectie is. Ze activeren een ontstekingsreactie. De onderzoekers beschrijven dit mechanisme als een belangrijke aandrijver van de chronische ontsteking die kenmerkend is voor veroudering.
cGAS-STING als schakelaar
Een van de voornaamste sensoren die dit alarm afgeven, is het cGAS-STING-systeem. Dit systeem detecteert normaal viraal of bacterieel DNA in het cytosol en activeert daarna ontstekingssignalen. Bij verouderde cellen raken diezelfde sensoren permanent geactiveerd door DNA-fragmenten uit de celkern of uit beschadigde mitochondriën. Het resultaat is een aanhoudend, laaggradige activering van het immuunsysteem.
Parallel hieraan vindt een vergelijkbaar proces plaats met RNA. RNA-fragmenten die uit de mitochondriën lekken of die ontstaan bij verstoorde verwerking van genetische informatie, activeren andere sensoren in het cytosol. Samen creëren beide routes een voortdurend signaal dat ontsteking in stand houdt, ook als er geen infectie of weefselschade is.
Misplaatst erfelijk materiaal als longevity-doelwit
Dit overzichtsartikel, gepubliceerd via Fight Aging!, beschrijft bestaande literatuur en formuleert mechanistische hypothesen. De onderzoekers suggereren dat het verminderen van cytosol-DNA en -RNA een bruikbaar doelwit kan zijn voor interventies die verouderingsontsteking remmen. Of dat bij mensen effectief en veilig te realiseren is, moet nog worden aangetoond. Voor longevity-onderzoek is het relevant omdat het een mechanistische verklaring geeft voor een proces dat al langer als risicofactor wordt beschouwd, namelijk chronische, laaggradige ontsteking op latere leeftijd.