Sekse bepaalt mee hoe immuunsysteem veroudert
Mannen en vrouwen verouderen niet op dezelfde manier. Verval van het immuunsysteem volgt bij beide seksen een ander pad. Die verschillen zijn groter dan lang werd aangenomen.
Het immuunsysteem doet meer dan alleen infecties bestrijden. Het ruimt ook verouderde cellen op die zijn gestopt met delen (senescentie), signaleert weefselschade en stuurt herstelprocessen aan. Naarmate het immuunsysteem minder goed functioneert, lopen al deze taken schade op. Dat vergroot niet alleen het infectierisico, maar ook het risico op kanker en weefselverval.
Vrouwen hebben over het algemeen een actievere immuunrespons dan mannen. Dat biedt voordelen vroeg in het leven, maar keert zich later tegen hen. Vrouwen lopen meer kans op auto-immuunziekten, waarbij het immuunsysteem lichaamseigen weefsel aanvalt. Mannen vertonen gemiddeld eerder en sterker verval van immuunfunctie, wat hen kwetsbaarder maakt voor infecties op oudere leeftijd.
Hormonen als sturende factor
Geslachtshormonen spelen een grote rol. Oestrogeen versterkt immuunreacties bij vrouwen; testosteron heeft juist een dempend effect bij mannen. Na de menopauze valt de oestrogeenremming weg en versnelt het immuunverval bij vrouwen. De onderzoekers beschrijven hoe die hormonale verschuiving samenvalt met een hogere kwetsbaarheid voor infectieziekten en cardiovasculaire problemen bij vrouwen na de overgang.
Ook de samenstelling van immuuncellen verschilt. Vrouwen houden langer meer zogenoemde naive T-cellen over, cellen die nog niet eerder een specifieke ziekteverwekker zijn tegengekomen en dus flexibel inzetbaar zijn. Bij mannen neemt dat reservoir sneller af, waardoor hun immuunsysteem minder goed kan reageren op nieuwe bedreigingen.
Gevolgen voor behandeling en onderzoek
Het overzicht heeft directe betekenis voor hoe longevity-interventies worden ontworpen en getest. Een middel dat immuunverval remt, werkt mogelijk anders bij mannen dan bij vrouwen, of is juist nuttig voor een van beide groepen en schadelijk voor de andere. Veel klinische studies hebben dat onderscheid historisch niet gemaakt.
De bevindingen pleiten voor sekse-specifieke benchmarks in immuunonderzoek en voor behandelstrategieën die rekening houden met hormonale en celbiologische verschillen tussen mannen en vrouwen.
Wil je zelf verder onderzoeken?
Zoek bijvoorbeeld op: sekse immuunsysteem veroudering