Één gen verlengt het leven van vliegen
Een gen dat nauwelijks bekendheid geniet buiten laboratoria blijkt het leven van fruitvliegen aanzienlijk te verlengen. En het doet dat via de mitochondriën, de energiefabriekjes in elke cel.
Onderzoekers verhoogden de productie van het eiwit FAM162A in fruitvliegen. De dieren leefden langer en hun mitochondriën functioneerden beter dan normaal. Mitochondriën zijn kleine structuren in cellen die energie produceren in de vorm van ATP (adenosinetrifosfaat), een molecuul dat cellen gebruiken om bijna alles wat ze doen aan te drijven. Als mitochondriën slechter gaan werken, veroudert de cel sneller.
Wat FAM162A precies doet
FAM162A zit normaal gesproken aan de buitenwand van mitochondriën. Het eiwit beïnvloedt hoe goed mitochondriën energie aanmaken en hoe ze omgaan met schade. In het onderzoek werd aangetoond dat hogere niveaus van FAM162A leiden tot efficiëntere energieproductie en minder oxidatieve schade. Oxidatieve schade ontstaat als bijproduct van energieproductie: kleine reactieve moleculen beschadigen eiwitten en DNA. Met de jaren stapelt die schade zich op.
Door FAM162A te verhogen, leken de mitochondriën langer in goede conditie te blijven. De vliegen waren ook actiever op hogere leeftijd dan controlegroepen. Dat is een relevante maatstaf: niet alleen levensduur, maar ook de kwaliteit van die extra tijd.
Van vlieg naar mens: wat weten we nog niet?
Fruitvliegen zijn een veelgebruikt model in verouderingsonderzoek omdat hun biologie op veel punten overeenkomt met die van zoogdieren. Toch is de stap naar mensen groot. Veel genen die bij vliegen werken, hebben bij mensen geen equivalent of een heel andere functie. FAM162A bestaat ook in menselijke cellen, maar of verhoging ervan vergelijkbare effecten heeft, is nog onbekend.
Wat het onderzoek wél duidelijk maakt, is dat mitochondriale functie een aanhoudend relevant doelwit is voor verouderingsonderzoek. Meerdere studies vanuit verschillende richtingen wijzen naar dezelfde kern: cellen die efficiënt energie aanmaken en schade beperken, verouderen trager. FAM162A is een nieuw aanknopingspunt in dat bredere verhaal.